background
logotype
image4 image1 image2 image3

Makale - Yazı

Muharrem Orucu ve Aşure Günü

İmam Hüseyinİsteyen Alevi-Bektaşiler Hicri takvimin 1. ayında, 1-10 Muharrem (10-19 Ocak 2008) tarihleri arasında (Kurban bayramından 20 gün sonra) Kerbela şehitleri anısına 10-12 gün oruç tutarlar. Tarihte başka inançlarda da kutsal sayılıp tutulan bu orucu, Aleviler, esas olarak 10 Muharrem 61 Hicri (10 Ekim 680) günü Emevi Halifesi Yezid’in emriyle Hz. Muhammed’in torunu ve Hz.Ali’nin oğlu İmam Hüseyin’in Kerbela’da şehit edilmesi dolayısıyla tutarlar.
 
Tarihe Kerbela Olayı olarak geçen bu olay şöyle gerçekleşmiştir:

Muaviye tarafından veliaht tayin edilen Yezid, babasının ölümünden sonra ilk iş olarak özellikle Hz. Hüseyin’in muhakkak kendisine biat etmesini, reddederse öldürülmesini emir verir. Hz. Hüseyin, Yezid’e biat etmeyeceğini bildirir. Kûfe şehri halkı Hz. Hüseyin'i Kûfe’ye davet edip, kendisini halife olarak tanıyacaklarını bildirirler. Bu davetin ve Kerbela olayının sosyal ve ekonomik boyutları da vardır. Yoksul halk genel olarak Yezid’in yönetiminden memnun değil ve ona karşı bir ayaklanma içindedirler. Hz. Hüseyin’in Kûfe'ye doğru yola çıktığını haber alan Yezid, Kerbela Çölü'nde, İmam Hüseyin’le birlikte kadın ve çocuklardan oluşan 73 kişilik kervanın önünü, büyük bir orduyla keser. 1-10 Muharrem günleri onları aç susuz bıraktıktan sonra, nihayet 10 Ekim 680 (Hicri 10 Muharrem 61) günü, Hz. Hüseyin, Yezid’in ordusuna karşı anlamlı bir konuşma yapar, fakat karşılığı ya biat ya ölüm olur.. Çok dengesiz bir şekilde başlayan savaşta Hz. Hüseyin’le birlikte olan 72 kişi teker teker savaş meydanına çıkıp dövüşerek şehit olur.. En son kalan Hz. Hüseyin’le bir türlü baş edemez Yezid’in ordusu, sonunda Şimr’in emriyle her yandan hücum edilerek Hz. Hüseyin oklanarak şehit edilir. İmam Hüseyin Aleviler için bir direniş abidesidir. Bu çirkin savaşın en küçük kurbanı ise, daha altı aylık bir bebek olan Hz. Hüseyin’in oğlu Ali Asgar’dı.

Aleviler, bu acı olayı Oniki İmamlar ile de bütünleştirerek, 1 Muharrem’den başlamak üzere oniki gün oruç tutarlar. Buna Matem Orucu da denilmektedir. Oruç süresince su içilmeden sulu içeceklerle yetinilmesi, hayvan kesilmemesi, düğün, eğlence yapılmaması vb. gibi uygulamalar İmam Hüseyin’in matemini simgelemektedir. Yine oruç günlerinin akşamlarında Dedelerce Kerbela Olayını konu alan Fuzuli’nin “Saadete Ermişlerin Bahçesi” gibi kitaplar okunur, Alevi ozanlarının Kerbela Olayı’nı onu alan deyişler “mersiyeler” okunur.

Pir Sultan Abdal’ım ellerim bağlı
Yezidin elinden ciğerim dağlı
Muhammed torunu Ali’nin oğlu
Su içmeyip şehid olan Hüseyin

Bu orucun sonunda Aşure (Kerbelada yenilen son yemek) günü yapılır. O gün pişirilen ve en az 12 değişik malzemeden oluşan, Aşure tatlısı da İmam Hüseyin’in oğlu İmam Zeynel Abidin’in Kerbela’da kurtulması ve Hz. Ali soyunun ondan sürmesinden duyulan memnuniyeti ifade etmektedir. Etli pilav ve Aşure’nin topluma dağıtılması orucun bitiminde yani onikinci günü akşamı veya onüçüncü gün yapılmaktadır. Bu nedenle bugüne Aşure Günü de denilmektedir. Aşure ve Aşure Günü başka olaylarla da simgeleştirilir, fakat esas anlamı: Acı tatlı yarin yanağından gayrı her şeyi paylaşmayı simgeler..

Feramuz Acar
Danimarka Alevi Birliği Federasyonu
 

Yorum yazmak için yetkiniz yok! Lütfen giriş yapın.

Hazırlayan: TR.EMrah